Quẻ 1. Thuần Càn

一

Vì sao quẻ mang tên này

Càn là trời. Trời không nghỉ. Quẻ này sáu vạch đều liền. Người xưa lấy rồng để kể sức: rồng còn dưới nước, rồng ra đồng, rồng bay, rồng lên quá. Tên Thuần Càn không khen bạn là rồng. Tên ấy bảo bạn nhìn sức đang ở tầng nào.

二

Hình quẻ

Ở dưới là trời. Ở trên cũng là trời. Trong ngoài cùng một chất: mạnh, thẳng, động. Không có chỗ mềm để nghỉ. Việc thuộc quẻ này thường lớn, nhưng dễ nóng. Hãy đọc từng hào từ dưới lên. Đừng đọc hào trên trước.

三

Thoán

元亨利貞。

Trời thuần dương. Việc lớn có cửa, nhưng phải giữ chính lâu. Đừng vội khoe sức; hãy bền như rồng còn ở dưới nước rồi mới bay.

Nói dễ hiểu. Quẻ này như trời đang mở. Việc lớn có cửa, nhưng phải giữ lòng ngay, đừng khoe sức khi việc chưa thành. Bạn hãy đọc chậm. Bạn đừng vội mừng. Bạn đừng vội sợ.

四

Hình lớn

天行健，君子以自強不息。

Quân tử tự cường không nghỉ. Sáu hào đều dương: sức có, chờ đúng lúc mới dùng.

五

Sáu hào, từ dưới lên

1. Hào dưới cùng (vạch liền)

   潛龍勿用。

   Rồng còn nằm dưới nước. Sức có rồi, chưa đến lúc dùng.

   Bạn hãy ôn, hãy chuẩn bị, hãy im. Đừng nhận việc lớn chỉ vì muốn được khen.

2. Hào hai (vạch liền)

   見龍在田，利見大人。

   Rồng đã ra đồng. Gặp người lớn thì tốt. Hãy để người khôn thấy mình.

   Bạn hãy để người khôn thấy mình bằng việc thật. Đừng gửi thư khoe.

3. Hào ba (vạch liền)

   君子終日乾乾，夕惕若，厲無咎。

   Suốt ngày làm chăm. Tối còn nhớ việc. Căng nhưng không hỏng.

   Bạn hãy làm hết ngày. Tối hãy xem lại. Căng là đúng. Loạn là sai.

4. Hào bốn (vạch liền)

   或躍在淵，無咎。

   Muốn nhảy, vẫn đứng ở vực. Chưa nhảy cũng không sao.

   Bạn hãy đứng ở mép. Muốn nhảy thì đo nước. Chưa nhảy không phải hèn.

5. Hào năm (vạch liền)

   飛龍在天，利見大人。

   Rồng bay trên trời. Lúc này được dùng. Gặp người lớn thì hợp.

   Bạn hãy dùng sức khi việc đã tới. Gặp người lớn để cùng gánh, đừng gánh một mình cho oai.

6. Hào trên cùng (vạch liền)

   亢龍有悔。

   Bay quá cao thì tiếc. Đừng lên mãi khi đã hết đường.

   Bạn hãy xuống một bậc. Đừng thêm danh. Đừng thêm ghế.

六

Chỗ hay đọc sai

Người ta hay đọc Càn là vận đỏ, là lúc phải xông. Sai. Hào dưới cùng nói rõ: sức có rồi, chưa dùng. Hào trên cùng nói: bay quá thì tiếc. Càn khen người biết giữ lâu, không khen người khoe sớm.

七

Việc đời thường

• Bạn có tài, đang chờ người gọi. Đừng tự nhảy lên trước.
• Việc lớn đã mở cửa. Bạn phải làm mỗi ngày, tối còn nhớ việc.
• Bạn đang ở đỉnh. Hãy hỏi: đường lên còn không, hay chỉ còn đường xuống.